HARDAL
KÖYÜNÜN TARİHİ
Hardal köyünün milattan önce 4000 yıllarından itibaren bir yerleşim
merkezi olduğu bilinmektedir. Eski adı hatit’dir. Etiler’in,
Pers’lerin ve Roma krallığının yönetiminde kalan hardal köyü 11’nci
yüzyılın başlarında Danişment’lerin 12. yüzyılın
2’nci yarısında Anadolu Selçukluları’nın eline geçmiştir. Hardal köyü
Anadolu Selçukluların devrinde 1294 yılında kurulmuştur. 14’ncü yüzyılın
orta-larında devletli oğlu Beyliğinin, daha sonra Kadı Burhanettin
Devleti’nin deneti-mine girmiştir. Anadolu Beyliklerinin yıkılmasından
sonra Osmanlı Devleti’nin denetimine giren Hardal (Hitit) Timur’un
Anadolu’yu istilası sırasında Yıldırım Beyazıt’ın oğlu Ertuğrul
bey tarafından askerlerine talim ve konaklama yeri ay-rıca IV Murat’ın
Iran seferi sırasında da askeri kışla olarak kullanıldığı rivayet
edilmektedir.
1294’lü yıllarda köyün herhangi bir ismi olmadığı sadece askerlere
talim ve ko-naklama yeri olarak kullanıldığı bilinmektedir. Ancak
4000’li yıllarda Hatitliler tarafından köye Hitit adı verildiği rivayet
edilmektedir. Hardal köyü çevresinde yapılan arkeolojik araştırmalarda
Eti, Roma, Selçuklu ve Osmanlı uygarlıkları-nın izine rastlanmaktadır. Bozkurt
köyünün şu an bulunduğu bölge önceleri "Kaldırak" ismiyle anılmaktaydı
ve bölgede o tarihlerde Akkaşoğlulları denilen zenginliğiyle ve gücüyle
bilinen kalabalık bir aile yaşamaktaydı. Buna karşılık komşu köyde şimdiki
adı ( Ağcakışla ) da astığı astık, kestiği kestik büyük bir aile yaşamaktaydı.
Bu ailede Kara Kurtlar lakabıyla anılmakta Akkaşoğlullarına hiç dirlik
vermemekteydi. Akkaşoğlulları Kara kurtların yapmış oldukları zulüm-den
bıkmış, kurtulmanın yollarını ararlarken, o yıllarda kafkaslardan
Osmanlı tarafından göçmen olarak kabul edilen, gözü pek cesur savaşçı,
deri elbiseler giyen, mısır unu yiyen, sarı saçlı, uzun boylu insanların
varlığını duyarlar ve ailenin ileri gelenleri Kara Kurtlardan kurtulmanın
çaresinin bu insanları yaşa-dıkları bölgeye yerleştirmek olacağını düşünürler
ve yeni gelenlerden bir kaç aileyi yaşadıkları bölgeye yerleştirirler. Böylece
Kara kurtların Akkaşoğulları üzerinde ki boyundurukları yavaş yavaş
azalmaya başlar. Zaman geçer gün döner, yeni gelen Çeçenler (Rus asılılar)
büyür, kalabalıklaşır. Yerleri dar gel-meye başlayınca bu sefer Akkaşoğlları
bölgeyi terk etmek durumunda kalır ve böylelikle Akkaşoğulları yaylaya
çıkar Hardal’a yerleşirler. Akkaşoğlunun tüm arazisi, otlakları ve değirmenleri
yeni gelen Çeçenlere kalır. Artık bu tarihten sonra yeni gelen çeçenler
kendilerine yakışır bir isim bulurlar ve bu güzel KALDIRAK köyünün ismi
BOZKURT olarak tarihe geçer.
1761 yılı Özeti;
Hardal köyünden Devletli oğlu seyit Hüseyin, yine aynı köyden
Çavuş oğlu Ali de 4 adet at alacağı olduğu halde vermediği, kendisine
karşı çeşitli tezvirat ve şirretliklerde bulunduğu, bir miktar da parasını
alıp vermediği nedeniyle mahke-meye çıkarılması için padişahtan irade
istemiş olup, kazasker de padişah adına Çavuş oğlu Ali’nin muhakeme
edilmesini Emlak kazası naibinden istemektedir. Şahit olarak Akkaşoğullarını
göstermektedir. Muhakeme sırasında Akkaşoğul-ları ve devletli oğulları
arasında bir ahbaplık oluşmaktadır. Devletli oğlunun hiç erkek çocuğu
olmadığından Akkaşoğullarını da kendine yakın bulduğundan kı-zını
Akkaşoğullarına gelin verir. Devletli oğlunun bütün mal varlığı Akkaşoğul-larına
kalır.
Sivas
ili Şarkışla ilçesi, Hardal Köyü’nde bulunan bu camiyi Yozgatlı
Safiye Ha-tun tarafından yaptırıldığı vakıf kayıtlarında geçmekte
ise de kesinlik kazanama-mıştır. Bu camii kesin bilgi olmamakla
beraber kitabesinden ve mezar taşından anlaşıldığı üzere 1150 ile 1160
yılları arasında yapılmış kesme taş kullanılmıştır. Zamanla kubbe
ve çatısı yıkılmıştır. Tadilatı ve tamiratını yaptıran kişinin
Ak- kaşlardan Akkaşzade Ahmet Efendi olduğu camii'nin kapı girişi üzerindeki
hita-beden anlaşılmaktadır. Kitabenin mealen anlamı şöyledir;
Dedi hem üçler yediler kırklarla
tarihi
Erişip lütfü rabbani dü cihanda Ey Ahi
Şefaat matla bu nikü rahmet
Binanın tecdidi asarı Akkaş Zade Ahmet
Bu camii'nin tarihi ve yaptıranı yukarıdaki kitabede belirtilmiştir. Camii
avlusun-daki mezar taşlarını ve cami’yi yaptıran kişinin oğlu Akkaşoğlu
Mehmet Ağa dır. Mezar taşında aynen şöyle yazılmaktadır;
Hüvallahül baki
Kimki gele bu misafir hanede mehman ola
Lacürmü bir gün ona gitmek ani ferman ola
Hali dünya böyledir buna gelenler bir gün gider
Padişahta olsa anlaya ki hali bir gün tufan ola
Çarkı esyaya benzer gözler herkes nöbetin
Nöbetine razı herkes gerek sultan ola
Nöbeti gelmiş bekler Akkaş Mehmet Ağa nın
Dilerim dergahı haktan ana hak ihsan ola
Şiri anı alide ol zatı paki lem yezel
Merkabında pası pak tefekkür yezdan ola
Bin iki yüz dörtte noş eyledi ecel çamı(şerbetin)
Geddi şöhret erdi beka mekanı cenan ola (cennet)
NOT: Yozgatlı Safiye Hatunun camiyi yaptırımı ile ilgisi yoktur. Hardallı
Ahsen Hatun vardır oda camiyi yaptıran Akkaşzade Ahmet Efendi nin annesi
olup. Ca-minin iç döşemesi bu hanımın kilim ve halıları ile döşenmiş
olduğunu yaşlılar-dan bu güne kadar söylenir. Hardal
köyünün 19. yüzyılın sonlarına doğru tapu kayıtlarından Sivas’a bağlı
olduğu anlaşılmıştır. Ve daha sonra Şarkışla eski adıyla (Şehirkışla)’ya
bağlanmıştır.
Diğer
komşu köylerimizden bazıları:
Abdalli
Ahmetli
Akçakisla
Akçasu
Alaçayir
Alaman
Alikören
AriklarKisla
Kizilcakisla
Kizildon
Konakyazi
Kömürkaya
Küçüktopaç
Kümbet
M.Basören
M.K.ören
Maksutlu
M.Sofular
Mescit
Mezere
Oluktas
Ortaköy
Ortatopac
Osmanpinar
Otluk
Örtülü
Polatpasa
Saraç
Samankaya
Sariçiçek
Sarikaya
Sarıtekke
Sivrialan
Sultan
Sarikavak
Tavladere
Temecik
Uçuk
Yahyali
Yalani
Yapracik
Yeniyapa
Yunusören
Yükselen
B.Yüregil
Baglararasi
Bahçealan
Baltalar
Basagaç
Benlihasan
Beyyurdu
Bozkurt
Burnukara
Büyüktopaç
Canabtal
Cekem
Cemel
Çamlica
Çanakçi
Çatalyol
Çiçekliyurt
Demirboga
Dikili
Dökmetas
Döllük
Elmali
Fakili
Farasderesi
Gazi
Gücük
Gülören
Gümüstepe
Not:
Köylerden
çoğu eski adlarıyla yazılmıştır.
Buradaki
bütün köyler HARDAL köyü kadar çok eski
tarihlere dayanmaktadır.